Hoe kan ik in het Esperanto schrijven zonder letters met dakjes?

Uitleg

In het Esperanto zitten zes unieke letters: Ĉ, Ĝ, Ĥ, Ĵ, Ŝ kaj Ŭ. Deze letters hebben boventekens (accenten). Helaas gebeurt het vaak genoeg dat je geen mogelijkheid hebt om deze letters te kunnen gebruiken. Dat kan bijvoorbeeld gebeuren, als we in het Esperanto willen typen en daarvoor computerprogramma's gebruiken, die niet in staat zijn om elke Esperanto-letter goed te kunnen weergeven. In die gevallen heb je een alternatieve schrijfwijze nodig. In het Fundamet van het Esperanto wordt één van die alternatieve schrijfwijzes genoemd. In dat schrift schrijf je in plaats van de boventekens van de letters Ĉ, Ĝ, Ĥ, Ĵ en Ŝ een achter die letter geplaatste H. Het boventeken voor de letter U wordt dan gewoon weggelaten.

ĉ -> ch
ĝ -> gh
ĥ -> hh
ĵ -> jh
ŝ -> sh
ŭ -> u

In de praktijk worden er echter ook andere manieren gebruikt om zonder dakjes te schrijven. Hieronder worden er een paar beschreven:

ĉ -> c' -> c^
ĝ -> g' -> g^
ĥ -> h' -> h^
ĵ -> j' -> j^
ŝ -> s' -> s^
ŭ -> u' -> u^

De laatste tijd wordt bij het werken op de computer, bijvoorbeeld in e-mail, de letter X gebruikt in plaats van een dakje.

ĉ -> cx
ĝ -> gx
ĥ -> hx
ĵ -> jx
ŝ -> sx
ŭ -> ux

Ook op deze website raden wij je aan om, als je op jouw computer de letters met dakjes niet gemakkelijk kunt typen, de X-combinaties te gebruiken, omdat deze combinaties herkend worden, en automatisch omgezet worden naar de juiste letters.

Maar vergeet niet, dat dit alternatieve schrijfwijzes zijn. Gebruik ze dus alleen als je niet de mogelijkheid hebt om de juiste boventekens te gebruiken.
Bezoek de pagina Boventekens om meer te weten te komen over dit onderwerp.