Inloggen
HET WOORDENBOEK VORTARO
Klik op de knop hierboven om het woordenboek te openen. In de helppagina's is uitleg te vinden over het gebruiken van het woordenboek.
“La Vortaro”Pilger: “BER”Bick: “Esperanto-dansk”
Help: * ? Meer....
DE CHATBOX TUJMESAĜILO
Met deze chatbox kun je chatten met andere gebruikers van lernu!. Om de chat te starten, klik op een van de knoppen hierboven. Meer informatie vind je bij "Helppagina's".
Taalvragen
Wanneer moet ik -iĝ- gebruiken en wanneer -ig-?
Uitleg
Een overgankelijk werkwoord is een werkwoord dat een lijdend voorwerp kan hebben, d.w.z. een persoon die of een ding dat men kan noemen om de betekenis van de zin preciezer te maken. De handeling gaat als het ware 'over' van het onderwerp naar het lijdend voorwerp.
Een onovergankelijk werkwoord is een werkwoord, dat geen lijdend voorwerp kan hebben en op geen enkel persoon of ding gericht is. De onovergankelijke werkwoorden kunnen achter zich alleen maar een bijvoeglijk naamwoord of een bepaling van gesteldheid hebben, maar geen lijdend voorwerp.
Het achtervoegsel –ig- is een typisch achtervoegsel voor werkwoorden. Het betekent "veroorzaken, veranderen, maken of iets bewerkstelligen". De stam die voor het achtervoegsel staat toont het uiteindelijke resultaat van de verrichting. Het lijdend voorwerp in een zin met ig-werkwoord toont aan, waarop de handeling van het werkwoord is gericht. Het onderwerp toont de veroorzaker van de verandering aan.
Een werkwoord met het achtervoegsel –ig is altijd overgankelijk, wat wil zeggen: het werkwoord wordt gebruikt met een lijdend voorwerp zonder voorzetsel. Dat lijdend voorwerp beantwoordt aan de vraag "kion?" en staat in de accusatief of vierde naamval.
Ŝi purigis la plankon. - Zij maakte de vloer schoon
Li daŭrigis sian laboron. - Hij ging door met zijn werk
Ŝi dormigis sian infanon. - Zij zorgde, dat haar kind ging slapen.
Ni ordigis la ĉambron. - Wij ruimden de kamer op.
La gepatroj edzigis lin, kiam li havis 16 jarojn. - De ouders huwelijkten hem uit, toen hij 16 was.
Het achtervoegsel –iĝ- betekent 'overgaan in een nieuwe staat, veranderd worden'. Dit achtervoegsel wordt hoofdzakelijk gebruikt om werkwoorden te vormen. Het gedeelte van het woord, dat voor het achtervoegsel –iĝ- staat toont het resultaat van de overgang of verandering aan. Het onderwerp toont aan, wie of wat veranderd wordt.
Een werkwoord met het achtervoegsel –iĝ- is altijd onovergankelijk, wat wil zeggen dat erachter NOOIT een lijdend voorwerp zonder voorzetsel kan komen te staan dat beantwoordt aan de vraag 'kion?'
Ĉiuj homoj finfine maljuniĝas. - Alle mensen worden uiteindelijk oud.
Hodiaŭ mi vekiĝis je la sepa horo. - Vandaag werd ik om zeven uur wakker.
La koncerto komenciĝis ĝustatempe. - Het concert begon op tijd.
La pordo malfermiĝis mallaŭte. - De deur ging zachtjes open.
Lia vizaĝo tre ruĝiĝis pro frosto. - Zijn gezicht werd erg rood door de vorst.